تحقیق و توسعه، کشف دانش جدید دربارهی محصولات، فرآیندها، خدمات و بکارگیری دانش برای ایجاد محصولات ، فرآیندها و خدمات جدید و توسعه یافته است که نیازهای بازار را پوششدهی مینماید.
نظامهای تحقیق و توسعه نقش موثری در خلق دانش و فناوری، پیدایش ایدهها و اندیشههای نوآورانه، بازسازی فرایندها و شیوههای کاری و فراهم شدن فرصتهای جدید کارآفرینی و توسعهی کسب و کار دارند. بر همین اساس در بنگاههای اقتصادی و تولیدی، تمایل زیادی به ایجاد و توسعهی نظامهای تحقیق و توسعه به وجود آمده است. این موضوع در صنایع غذایی نیز مورد توجه قرار گرفته و در اکثر واحدهای تولیدی صنایع غذایی بزرگ، واحد تحقیق و توسعه به عنوان یکی از بخشهای موثر در فرایند تولید ایجاد شده است.
البته در کشور ما ، بخش تحقیق و توسعه هنوز جایگاه اصلی خود را در صنعت پیدا نکرده است که شاید از دلایل عدم توجه کافی به این بخش بتوان به این موارد اشاره کرد:
عدم توجه کافی مدیران به بخشهای تحقیقاتی به جهت هزینههای آن
عدم ریسک پذیری جهت سرمایه گذاری در اجرای ایدههای نو
عدم اعطای تسهیلات ویژه و کافی برای انجام آزمایشات تحقیقاتی به محققین
عدم فرهنگسازی مناسب جهت پرداختن به ایدههای جدید و نو
نظامهای تحقیق و توسعه نقش موثری در خلق دانش و فناوری، پیدایش ایدهها و اندیشههای نوآورانه، بازسازی فرایندها و شیوههای کاری و فراهم شدن فرصتهای جدید کارآفرینی و توسعه کسب و کار دارند. بر همین اساس، در بنگاههای اقتصادی و تولیدی، تمایل زیادی به ایجاد و توسعه نظامهای تحقیق و توسعه بهوجود آمده است. این موضوع در صنایع غذایی نیز مورد توجه قرار گرفته و در اکثر واحدهای تولیدی صنایع غذایی بزرگ، واحد تحقیق و توسعه به عنوان یکی از بخشهای موثر در فرایند تولید ایجاد شده است. بر مبنای پژوهشهای انجام شده، موفقیت نظامهای تحقیق و توسعه مستلزم وجود برخی زیر ساختها و فراهم بودن مجموعهای از عوامل درون و برون سازمانی است. در مقاله حاضر به بررسی ماهیت و کارکردهای نظامهای تحقیق و توسعه و تبیین عوامل و شرایط موثر بر کارآمدی این نظامها، به بررسی تأثیر مولفههای سازمانی بر موفقیت نظامهای تحقیق و توسعه در واحدهای صنایع غذایی کشور پرداخته شده است. در این پژوهش به منظور بررسی وضعیت مولفههای سازمانی در نظامهای تحقیق و توسعه، دیدگاههای جمعی از مدیران واحدهای تحقیق و توسعه در بنگاههای صنایع غذایی کشور مورد بررسی قرار گرفته است. بر مبنای نظرات مدیران موردنظر، عوامل انسانی، شرایط مرتبط با وضعیت ساختار سازمانی و چگونگی فرایندهای سازمانی، تأثیر معناداری بر موفقیت نظامهای تحقیق و توسعه در بنگاههای صنایع غذایی دارند. بر این مبنا پیشنهاداتی برای اصلاح و بهبود وضعیت عوامل مذکور برای دستیابی به سطح بالاتری از اثربخشی در نظامهای تحقیق و توسعه ارائه شده است.
تحقیق و توسعه، کشف دانش جدید درباره محصولات، فرآیندها و خدمات و بکارگیری دانش برای ایجاد محصولات ، فرآیندها و خدمات جدید و توسعه یافته است که نیازهای بازار را پوششدهی مینماید. نظامهای تحقیق و توسعه نقش موثری در خلق دانش و فناوری، پیدایش ایدهها و اندیشههای نوآورانه، بازسازی فرایندها و شیوههای کاری و فراهم شدن فرصتهای جدید کارآفرینی و توسعه کسب و کار دارند. بر همین اساس در بنگاههای اقتصادی و تولیدی، تمایل زیادی به ایجاد و توسعه نظامهای تحقیق و توسعه به وجود آمده است. این موضوع در صنایع غذایی نیز مورد توجه قرار گرفته و در اکثر واحدهای تولیدی صنایع غذایی بزرگ، واحد تحقیق و توسعه به عنوان یکی از بخشهای موثر در فرایند تولید ایجاد شده است. بر مبنای پژوهشهای انجام شده، موفقیت نظامهای تحقیق و توسعه مستلزم وجود برخی زیر ساختها و فراهم بودن مجموعهای از عوامل درون و برون سازمانی است. در مقالهی حاضر، به بررسی ماهیت و کارکردهای نظامهای تحقیق و توسعه و تبیین عوامل و شرایط موثر بر کارآمدی این نظامها، به بررسی تاثیر مولفههای سازمانی بر موفقیت نظامهای تحقیق و توسعه در واحدهای صنایع غذایی کشور پرداخته شده است .در این پژوهش به منظور بررسی وضعیت مولفههای سازمانی در نظامهای تحقیق و توسعه، دیدگاههای جمعی از مدیران واحدهای تحقیق و توسعه در بنگاههای صنایع غذایی کشور مورد بررسی قرار گرفته است.
امروزه در محیط کسب و کار رقابتی، تنها شرکتهایی میتوانند بقا داشته باشند که به سرعت، تقاضای مشتریان خود را تشخیص داده و محصولات خود را بگونهای طراحی و تولید نمایند که درجهت رفع نیازهای آنان باشد.این مهم در صنایع رقابتی مانند صنایع غذایی نمود بیشتری پیدا میکند. اگر چه تحقیقات بسیار متنوعی در حوزهی توسعهی محصولات جدید درصنایعی همچون خودروسازی، هوافضا و اتومبیلسازی و غیره صورت پذیرفته است، با این وجود توسعهی محصول در صنایع غذایی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، بررسی فرآیند توسعه محصول جدید در صنایع لبنی میباشد.سپس با یک رویکرد نوآورانه چارچوبی جهت توسعهی محصولات لبنی پیشنهاد میگردد. با توجه به موارد مطرح شده در خصوص اهمیت توسعهی محصول در صنعت غذایی و چالشهای پیشرو در این صنعت و از طرفی پتانسیل بالقوهی این صنعت برای رشد در ایران، لزوم مطالعهی سیستماتیک این صنعت برای توسعهی محصولات جدید و مقابله با چالشهای مطرح شده ضروری مینماید. بنابراین، در گام اول به مطالعهی فرآیندهای توسعهی محصول جدید در مقالات و پایاننامه پرداختیم و سپس فرآیند توسعه محصول جدید در شرکتهای بزرگ صنایع لبنی مانند کاله و پگاه را بررسی کردیم. بعد، با استفاده از نظرات خبرگان و نویسندگان این حوزه و همچنین مقالاتی که در حوزه صنایع غذایی دیگر کشورها مطالعاتی را انجام داده بودند، عوامل موثر بر توسعهی محصول جدید در صنایع غذایی در مطالعهی موردی صنایع لبنی شناسایی کردیم. این تحقیق از منظر هدف جزو تحقیقات کاربردی-توسعهای میباشد. دلیل اینکه این تحقیق در زمرهی تحقیقات کاربردی است این است که تحقیقات کاربردی بیشتر در پی استفادهی عملی از نظریهها و فرضیههای ابداع شده در راستای شناخت یک پدیده و یا حل یک مسئله بصورت واقعی هستند. همچنین روش تحقیق این پژوهش توصیفی-پیمایشی میباشد. با یافتن این فاکتورها و با داشتن فرآیندی اصلی، توسعهی محصول جدید در صنایع لبنی، محقق به پاسخگویی به این سوال پرداخت که “چگونه میتوان از احتمال شکست توسعه محصول جدید کاست و احتمال موفقیت توسعه محصول جدید را افزایش داد؟”یافتهی اصلی این پژوهش شناسایی فرآیند اصلی توسعه محصول جدید در صنایع لبنی و همچنین شناسایی عوامل موثر بر توسعه محصول جدید در صنایع لبنی و ارائه راهحلهایی به منظور پرهیز از شکست و افزایش احتمال موفقیت فرآیند توسعهی محصول جدید است.